Wątki faustyczne w „Przegranym” Thomasa Bernharda

Przegrany jest prozą nakładających się na siebie linii czasowych, opowieści i osobowości. Stąd tej fugującej powieści, wydanej w 1983 roku, brakuje głównego bohatera (co jest jej atutem). Tytuł to przezwisko, nadane jednemu z trójki przyjaciół. Są oni, u chronologicznego początku powieści, studentami kursu pianistycznego w salzburskim Mozarteum. Kurs ten poprowadził Władimir Horowitz, a jednym z […]

­Poręba – Wolność i metafizyka (recenzja)

­ Wydana w PWN-owskiej serii „Myśleć” książka Marcina Poręby  Wolność i metafizyka stanowi zbiór esejów z okresu dwudziestu lat działalności pisarskiej i naukowej autora. Choć łączy je pewien określony i konsekwentnie realizowany sposób filozofowania, a także specyficzny zestaw problemów (o jednym i drugim więcej za chwilę), to książka ta nie składa się na systematyczną całość. […]

Uwagi na marginesie „Teorii partyzanta” Carla Schmitta

Niedawno nakładem Wydawnictwa Krytyki Politycznej ukazała się pochodząca sprzed ponad pół wieku (1963) Teoria partyzanta Carla Schmitta (1888–1985). Schmitt jest myślicielem coraz lepiej znanym w polskim obiegu intelektualnym, jego teksty są sukcesywnie przekładane i publikowane w różnych wydawnictwach. Chociaż ze względu na kilka wstydliwych epizodów ze swojego długiego życia Schmitt wciąż pozostaje postacią kontrowersyjną, to […]

Kafka (5): Kafka odblokowany

Do Kafki podchodzi się zazwyczaj w zupełnie inny sposób, niż doświadczyłem tego u Deleuze’a. Mamy więc Kafkę metaforycznego, Kafkę egzystencjalnego, kazirodczego Kafkę edypalnego… Pierwszą z owych wykładni miałem okazję poznać już w liceum, gdy rozpatrywano Kafkę jako „metaforę systemu, który przytłacza człowieka”: z Procesu zrobiono Rok 1984. Z drugiej strony, dysponujemy interpretacjami Kafki, które tworzą […]

Rzeczy, które mówią

W życiu codziennym zazwyczaj traktujemy przedmioty jako coś oczywistego. Otaczają nas tak licznie, niemalże atakują nas ze wszystkich stron, także niejako z konieczności nauczyliśmy się je ignorować i nie poświęcać ich egzystencji szczególnej uwagi. Próbę zmiany tego nastawienia podejmuje Remo Bodei w książce O życiu rzeczy.

Pragmatyzm, czyli czym kończy się nieskończona semioza

Maksyma pragmatyczna Charlesa Sandersa Peirce’a jest przez wielu kojarzona z neopozytywistyczną teorią znaczenia, które dziś jest na cenzurowanym. Ten fakt zaś odbija się na ocenie samej maksymy. Jest ona również niekiedy uważana za przejaw „zdrowego” myślenia, które jest wymierzone we wszelką metafizykę, a mówiąc ogólnie, myślenie spekulatywne w ogóle. Czy ktoś jednak uwierzyłby, że sama […]

Inna Rzecz-pospolita

Inna Rzecz-pospolita Seminarium filozoficzno-polityczne Z przyjemnością informujemy, że Machina Myśli, we współpracy z gdańską świetlicą Krytyki Politycznej oraz Europejskim Centrum Solidarności, rusza z nowym seminarium. Naszym głównym celem jest tzw. close reading słynnej Rzecz-pospolitej Hardta i Negriego, a także dyskusja nad możliwym kształtem naszej własnej Rzeczpospolitej.