„Etyka”, księga czwarta. Życie i śmierć ciała społecznego

Gdy w trakcie wyborów prezydenckich w 2020 roku Rafał Trzaskowski wspomniał o tym, że wierzy w Boga Spinozy, na chwilę ponownie rozgorzały siedemnastowieczne spory wokół autora Etyki.  Eksperci w głównym wydaniu „Wiadomości” zastanawiali się na ile figurę Chrystusa da się pogodzić z pojęciem Natury, podkreślając wywrotowy charakter spinozjańskiej myśli. Na łamach „Polityki” odpowiedzi pisali liberalni komentatorzy, przekonując, że Spinoza „z całą pewnością nie był ateistą”. Niewypowiedzianą stawką tego sporu było oczywiście pytanie o to, jakiego rodzaju projekt polityczny wpisany jest w filozofię Spinozy. Obok Traktatu Teologiczno-Politycznego, miejscem, w którym należy szukać odpowiedzi na to pytanie jest czwarta księga Etyki.  

„Etyka”, księga trzecia. Historia miłosna

Trudno stwierdzić co skłoniło Spinozę do tego, aby w ciąg twierdzeń i dowodów dotyczących natury afektów wpleść pornograficzną wzmiankę o „częściach wstydliwych” i „wydzielinach” będących przedmiotem fantazji zazdrosnego kochanka. Steven Nadler, biograf filozofa sugeruje, że jest to echo zawodu miłosnego, który Spinoza przeżył w młodości. Choć kanwa tego opisu nie ma większego znaczenia, trudno zaprzeczyć, że przez księgę trzecią, opowiadającą o ludzkich popędach „jakby chodziło o linie, płaszczyzny i ciała”, przetacza się cała kawalkada uczuć. Na abstrakcyjnych skałach metafizyki zaczyna plenić się życie.

„Etyka”, księga pierwsza. Myślenie antygraniczne

Filozofia Spinozy jest przykładem myślenia wymykającego się spod kontroli, nie tylko późniejszych badaczek i badaczy, lecz również samego autora. Jest to rodzaj filozofii gnanej własnym rytmem, zawsze wyprzedzającej nas o krok, tak, że aby się z nią zmierzyć, zmuszeni jesteśmy narzucić jej pewne granice.

Zwierzęta, anomalie i nieorganiczni inni

Przedstawiamy tłumaczenie artykułu Animals, Anomalies, and Inorganic Others autorstwa Rosi Braidotti. Tekst pierwotnie ukazał się w czasopiśmie PMLA 2009, t. 124(2), s. 526–532. Serdecznie dziękujemy autorce i wydawnictwu za zgody na tłumaczenie. Reprinted by permission of copyright owner, the Modern Language Association of America. Tłumaczenie zostało przygotowane w ramach realizowanego przez Fundację Machina Myśli projektu […]

Program II szkoły letniej

Nasza II filozoficzna szkoła letnia zaczyna nabierać kształtów! Z wielką przyjemnością ogłaszamy szczegółowy program zajęć. Zastrzegamy jednak, że sama kolejność wykładów i seminariów może ulec modyfikacji. W programie nie zamieściliśmy też informacji o krótkich referatach, które będą wygłaszać uczestnicy i uczestniczki szkoły letniej. Na poniższej liście znajdziecie za to nazwiska dwóch nowych osób, których nie było […]

II szkoła letnia Machiny Myśli

Drogie Czytelniczki, Drodzy Czytelnicy, ogromne zainteresowanie naszą zeszłoroczną inicjatywą sprawiło, że na najbliższe wakacje zaplanowaliśmy dla Was kolejną szkołę letnią. Podobnie jak poprzednio, zajmiemy się przede wszystkim – choć niewyłącznie – filozofią współczesną. Po raz kolejny zapraszamy Was do pięknej, otoczonej lasami i jeziorami Iławy (woj. warmińsko-mazurskie). Jednak tym razem – poszliśmy tu za sugestią […]

Wywiad z Manuelem DeLandą

Od Redakcji: Poniższy tekst jest fragmentem książki Nowy materializm: wywiady i kartografie autorstwa Ricka van Dolphijna i Iris van der Tuin (http://www.openhumanitiespress.org/books/titles/new-materialism/), która niedługo ukaże się w całości na naszym portalu. Tłumaczenie zostało przygotowane w ramach realizowanego przez nas projektu „Przybliżenie nurtu nowego materializmu – przekłady wybranych tekstów” – zadanie finansowane w ramach umowy 906/P-DUN/2017 ze […]