Tag

Franz Overbeck

Nowy numer Kronosa sugeruje, że współczesna kultura przeszła kolejną fazę przemiany: wykraczając poza historię unieważniła zarazem mit, który stanowił dlań jeszcze w pewnej części istotną siłę napędową. Dlatego by ją zrozumieć, należy poszukać nowego, bardziej elementarnego punktu odniesienia.

Tym mającym umożliwić lepsze zrozumienie specyfiki posthistorycznej, a więc zarazem postmitycznej kultury pojęciem, jest kult jako najbardziej elementarny punkt odniesienia dla określenia pierwotnej formy współdziałania danej wspólnoty ze swoim metafizycznym centrum. Stanowi on centralne pojęcie w rozważaniach Oskara Goldberga (1885–1953). Ten niemieckiego pochodzenia Żyd – z zawodu lekarz i filozof religii, zwolennik pojęcia rasy, nacjonalista, głęboko wierzący wyznawca judaizmu i zagorzały przeciwnik syjonizmu – łączył w swej twórczości inspirowaną późnym romantyzmem wykładnię mitów z odkryciami współczesnych mu nauk przyrodniczych. W jego kontrowersyjnej myśli daje się wyczuć także wątki gnostyckie, a przez niektórych – zwłaszcza przez Gershoma Scholema, który zawzięcie go krytykował – określana ona bywa wprost mianem „biologistycznego kabalizmu”.

Trzecia część tekstu dostępna tutaj.

Niniejszy tekst ma na celu ukazanie wczesnego etapu myśli Martina Heideggera 1 w kontekście jego inspiracji teologicznych. Zarówno intelektualna biografia Heideggera, który swoje studia rozpoczął właśnie od teologii, jak i sformułowana u zarania jego filozoficznej kariery problematyka zdają się dobitnie poświadczać tezę, iż właściwe zrozumienie myśli autora Sein und Zeit oraz stojących za nią intencji wymaga dogłębnego prześledzenia owych inspiracji. Nie chodzi tu jednak zaledwie o biograficzną rekonstrukcję tych wątków. Chodzi raczej o to, by poprzez naświetlenie jednego z bardzo istotnych źródeł myśli Heideggera, czyli Franza Overbecka i jego projektu teologii krytycznej, wskazać na ramy konceptualne będące efektem próby połączenia specyficznie przekształconej problematyki chrześcijańskiej teologii z filozofią Arystotelesa.